• Greek
  • English (United Kingdom)
Text Size

Βόλος Φωτογραφική Έκθεση

Έκθεση φωτογραφίας με θέμα: «Τα χριστιανικά μνημεία στην κατεχόμενη Κύπρο: Όψεις και Πράξεις μιας συνεχιζόμενης καταστροφής»

Χαιρετισμός Του Σεβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου

Πολιτιστικό Κέντρο Νέας Ιωνίας, 12/3/2011

Με χαρά παρίσταται πάντοτε ο Επίσκοπος σε καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και μάλιστα εικαστικού και φωτογραφικού περιεχομένου. Μέσα από αυτές η ανθρώπινη ψυχή εκφράζεται. Η εικόνα του Θεού, ο άνθρωπος, δοξάζεται. Η καλλιτεχνική δημιουργία δικαιώνει το στόχο της υπάρξεώς μας, που είναι η ενατένιση του ουρανού. Κάθε δημιουργία είναι «μια μπουκιά ουρανός», όπως θα έλεγε στη «Ρωμιοσύνη» του κι ο Ρίτσος, μια μπουκιά που τη μασάει ο πικραμένος άνθρωπος και γίνεται πιο άνθρωπος...

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος  κατά της διάρκεια του Χαιρετισμού του στα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφίας στο Βόλο

Σήμερα, όμως, δεν είμαστε χαρούμενοι. Σήμερα δεν ήλθαμε να δούμε τα επιτεύγματα της ανθρώπινης δημιουργίας. Σ' αυτή την έκθεση ήλθαμε σήμερα για να κλάψουμε. Να γεμίσουν τα μάτια μας καταστροφή. Να δούμε τί μπορεί να κάνει το μίσος, η βαρβαρότητα και η απανθρωπιά. Η αγαπημένη μας Μεγαλόνησος πληγώθηκε. Μαζί της πληγωθήκαμε όλοι οι Έλληνες. Αυτό το «χρυσοπράσινο φύλλο», που με αγάπη το ακούμπησε ο Θεός στην αγκαλιά της Μεσογείου, το άρπαξαν οι δυνατοί της γης και το πέταξαν «στο χώμα με τα σάπια πλατανόφυλλα». Η γη της χαράς και της αγάπης έγινε «γη της πικραμένης Παναγιάς».

Σα να μην έφτανε αυτό ήλθαν και άλλες συμφορές. Ο κατακτητής δεν αρκέστηκε στην κατοχή του. Θέλησε να λεηλατήσει και την ψυχή των Κυπρίων. Την ψυχή ενός λαού την οργώνεις συθέμελα, όταν του γκρεμίσεις και του καταστρέψεις τα μνημεία. Κάθε μνημείο μιλάει τη γλώσσα του λαού που το δημιούργησε. Ένας λαός χωρίς μνημεία παθαίνει ό,τι και ένας λαός χωρίς γλώσσα: εξαφανίζεται! Αυτός ήταν και παραμένει ο στόχος των κατακτητών και των ισχυρών υποστηρικτών τους. Αυτόν το στόχο ήλθαμε απόψε να τον αναιρέσουμε.

Δεν είμαστε χαρούμενοι σ' αυτήν την έκθεση φωτογραφίας. Είμαστε, όμως, αποφασισμένοι να μην ξεχάσουμε. Θέλουμε να ταχθούμε στο πλευρό του Μητροπολίτου Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρου και να διώξουμε τον επάρατο εφησυχασμό και την αδιαφορία. Να βοηθήσουμε μ' όλες μας τις δυνάμεις στην ενημέρωση του κοινού, για «να θέσουμε τέλος στις πράξεις που χλευάζουν τα αγνά ιδεώδη και οδηγούν στην καταστροφή και λεηλασία της κοινής μας ευρωπαϊκής, πολιτιστικής κληρονομιάς». Τον ευχαριστούμε που μας δίνει την ευκαιρία, με την έκθεση αυτή να εκφραστούμε. Η πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου αποτελεί μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Η καταστροφή της είναι προσβολή προς την πολιτισμένη ανθρωπότητα. Ανοίγοντας την παρούσα έκθεση ευχόμαστε να γίνει μοχλός πίεσης προς το κατοχικό καθεστώς, ώστε να επιτραπεί, επιτέλους, η ανακαίνιση και συντήρηση των θρησκευτικών μνημείων στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Μεγαλονήσου.

Συγχαίρουμε την Ιερά Μονή Κύκκου, την Ένωση Κυπρίων Βόλου και όλους όσοι κουράστηκαν για την παρούσα έκθεση και τους ευχαριστούμε βαθύτατα γι' αυτό. Η βαρβαρότροπη χρήση των μνημείων, η αρχαιοκαπηλία, η απογύμνωση, η καταστροφή ας μη μάς τρομάζουν. Είμαστε όλοι κοντά στ' αδέλφια μας. Η φωνή τους γίνεται φωνή μας και οι δικές τους πληγές δικά μας τραύματα. «Του σκοτωμένου το παγούρι έχει νερό και φως ακόμα». Θέλουμε να πιούμε από τούτο το νερό και να λουστούμε σ' αυτό το φως του πολιτισμού, της δημιουργίας, της πίστεως και της παραδόσεως. Σ' αυτά τα νάματα, σ' αυτές τις πηγές του φωτός ας οδηγήσουμε και τα παιδιά μας. Στους νέους που ανερμάτιστοι χειροκροτούν τη βία και φλερτάρουν με τη μοναξιά, ας δώσουμε το μήνυμα πως χωρίς πολιτισμό ο άνθρωπος γίνεται θηρίο. Ένα θηρίο που, όταν εξαντλήσει τους ζωντανούς, ρίχνεται στα απομεινάρια τους και ξεκοιλιάζει Αγίους, τυφλώνει Παναγιές, διότι δεν αντέχει να τον κοιτάζουν στη βάρβαρη ψυχή του, ξεριζώνει αριστουργήματα, για να τα πουλήσει σε άλλους βαρβάρους, που θα στολίσουν τα σαλόνια τους, βόσκει τα ζώα του και τα πάθη του εκεί που ο ουρανός άγγιζε τη γη και το άγιο καθάριζε τη βρωμιά. Χωρίς πολιτισμό ο άνθρωπος γίνεται ένα θηρίο ανασφαλές και ανάπηρο, διότι χωρίς σεβασμό στους άλλους ποτέ κανένα έθνος δεν περπάτησε για πολύ. Όταν πέσουν τα δεκανίκια, αλίμονο στο έθνος που στηρίχθηκε σ' αυτά.

Ας δώσουμε τον αγώνα μας για χάρη όσων θυσιάστηκαν. Οι δικοί μας νεκροί είναι ζωντανοί. «Κάτου απ' τό χώμα, μες στα σταυρωμένα χέρια τους

κρατάνε της καμπάνας το σκοινί - περιμένουνε την ώρα, δεν κοιμούνται,

περιμένουν να σημάνουν την ανάσταση. Τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας - δε μπορεί κανείς να μάς το πάρει».

Καλή επιτυχία στην έκθεση και καλή Ανάσταση στην Κύπρο μας!


 

δρ Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου

 

ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΣΤΙΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ Η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΚΥΚΚΟΥ

Βόλος, Σάββατο 12/3/2011, 18.30

 

 

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Δημητριάδος καὶ Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνάτιε,

 

 

Μετά την μερική άρση των περιορισμών διέλευσης στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου (Πάσχα 2003) το ενδιαφέρον του Μητροπολίτου Κύκκου και Τηλλυρίας, κ. Νικηφόρου για την τύχη της εκκλησιαστικής πολιτιστικής κληρονομιάς στις κατεχόμενες περιοχές εκδηλώθηκε και έμπρακτα. Το Πολιτιστικό Ίδρυμα της Ιεράς Μονής Κύκκου ενέταξε στα ερευνητικά της προγράμματα την πρώτη συστηματική και επιστημονική συγκέντρωση πληροφοριών, καταγραφή, φωτογραφική καταγραφή και αρχιτεκτονική αποτύπωση των κατεχομένων χριστιανικών ναών, για την οποία συγκροτήθηκε ομάδα ειδικών. Οι φωτογραφίες που συγκεντρώθηκαν στο αρχείο μας ανέρχονται σε 25.000 και ελήφθησαν μεταξύ 2004-2011.

Οι διαπιστώσεις βάσει των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν από αυτοψία είναι συγκλονιστικά τραγικές. Μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής σημασίας απογυμνώθηκαν βάναυσα από τις αγιογραφίες, τα εικονοστάσια και τις εικόνες τους. Δίκτυο αρχαιοκαπηλίας πριόνισε συστηματικά βυζαντινά ψηφιδωτά και τοιχογραφίες και τα διοχέτευσε στις αγορές του εξωτερικού. Η λεηλασία έλαβε πρωτοφανείς διαστάσεις. Πέρα από τον κινητό εξοπλισμό των ναών εκλάπησαν επίσης καμπάνες, θύρες, παραθυρόφυλλα, στέγες, δάπεδα των ναών, ενώ ξηλώθηκαν ακόμη και οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις των εκκλησιών. Δεκάδες κωδωνοστάσια γκρεμίσθηκαν για να μην ξεχωρίζουν στα χωριά οι χριστιανικοί ναοί, ενώ το κατοχικό καθεστώς δεν δίστασε να προχωρήσει ακόμη και στη κατεδάφιση μεσαιωνικών ναών διακοσμημένων με βυζαντινές τοιχογραφίες (π.χ. Μονή Αυγασίδος). Μετά τον εκτοπισμό του ελληνικού πληθυσμού από τις πατρογονικές του εστίες, τον εποικισμό με πληθυσμούς από τα βάθη της Ανατολής ή της Μαύρης Θάλασσας και την παράνομη αντικατάσταση των αρχέγονων τοπωνυμίων της Κύπρου με καινοφανή τουρκικά, οι ναοί, το μόνο σημάδι της χριστιανικής παρουσίας που απέμεινε ορατό στο βόρειο τμήμα του νησιού επιδιώκεται να εξαλειφθεί.

 

Σήμερα και καθώς η φωτογραφική αποτύπωση των χριστιανικών μνημείων έχει ολοκληρωθεί, το Μουσείον της Ιεράς Μονής Κύκκου προχώρησε επίσης σε φωτογραφική έκθεση με σκοπό την παρουσίαση τόσο στο ευρύ κοινό, όσο και στην επιστημονική κοινότητα, του μεγέθους της καταστροφής που υπέστη και συνεχίζει να υφίσταται η πολιτιστική κληρονομιά του τόπου.

Στην έκθεση παρουσιάζεται η σημερινή κατάσταση χριστιανικών ναών στην κατεχόμενη Κύπρο, οι οποίοι καταρρέουν μέρα με τη μέρα, ενώ δεκάδες εκκλησίες χρησιμοποιούνται σήμερα για τις ανάγκες των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής, ως στρατώνες και αποθηκευτικοί χώροι. Όσες από τις εκκλησίες δεν μετατράπηκαν σε οθωμανικά τεμένη χρησιμοποιούνται σήμερα ως ποδοσφαιρικές λέσχες, γραφεία σωματείων, θέατρα, ξενοδοχεία, εκθεσιακοί χώροι έργων τέχνης, εργαστήρια ζωγραφικής, αποθήκες, καταστήματα, νεκροτομεία, αχυρώνες, ορνιθώνες, στάβλοι και χοιροστάσια. Η πλειοψηφία των κοιμητηρίων έχει σήμερα ισοπεδωθεί. Ποτέ στο πλούσιο ιστορικό παρελθόν της Κύπρου η μισαλλοδοξία και η βαναυσότητα των κατακτητών της δεν έφτασε σε τέτοιο βαθμό οργανωμένης και εκούσιας καταστροφής.

 

Η έκθεση έχει ήδη παρουσιασθεί στην Κύπρο[1], στο Ευρωκοινοβούλιο των Βρυξελλών, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης[2], στην Πάτρα και στη Διεθνή Συνάντηση για την Ειρήνη στο Ρίμινι της Ιταλίας[3] και είμαστε ιδιαιτέρως χαρούμενοι, πο, με τις ευλογίες του Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού, κ. Ιγνατίου την εγκαινιάζουμε σήμερα και στο Βόλο, με σκοπό την ενημέρωση τόσο των κατοίκων, όσο και κυρίως τῶν νέων και των στρατευμένων μας.

Σκοπός της φωτογραφικής αυτής έκθεσης είναι η ενημέρωση του κοινού, η ευαισθητοποίηση των αρμοδίων επί του θέματος και η άσκηση πιέσεων στο κατοχικό καθεστώς, ώστε να επιτραπεί η ανακαίνιση και συντήρηση των θρησκευτικών μνημείων στα κατεχόμενα υπό της Εκκλησίας της Κύπρου. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποίησαμε διαλέξεις και παρουσιάσεις τόσο για το ακαδημαϊκό, όσο και για το ευρύ κοινό εκτός από τον ελληνικό χώρο (Κύπρο[4] και ηπειρωτική Ελλάδα[5]), στο Ελσίνκι (Φινλανδία)[6], στο Ταλλίν της Εσθονίας[7], στο Λονδίνο (Αγγλία) [8], στο Βερολίνο της Γερμανίας[9], στο Μπάρι της Ιταλίας[10], στην Ουάσιγκτον των Η.Π.Α., σε τηλεοπτικές εκπομπές στο RAI, στην αμερικανική τηλεόραση, αλλά και στην ΕΡΤ, στο πρόγραμμα ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ με τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου μας κ. Ιγνατίου[11]. Στις 20 Ιουλίου 2009 κλήθηκα να παρουσιάσω στην Επιτροπή Helsinki του Αμερικανικού Κογκρέσου[12] το όλο θέμα, με αποτέλεσμα την έκδοση από την αμερικανική κυβέρνηση 50σέλιδης έκθεσης, όπου καταδικάζεται η Τουρκία για την καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς στα τουρκοκρατούμενα εδάφη της Κύπρου. Πρόσφατα (16/9/2010) εκδόθηκε βάσει της αναφερθείσας έκθεσης του αμερικανικού Κογκρέσου και το Ψήφισμα 1631[13] της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων, όπου καταδικάζεται η Τουρκία για την καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς και καλείται να συμβάλλει στην αποκατάσταση και επιδιόρθωση των μνημείων.

Παράλληλα με τη φωτογραφική έκθεση ο μητροπολίτης Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρος προχώρησε στην έκδοση του βιβλίου μας Τα Χριστιανικά μνημεία στην Τουρκοκρατούμενη Κύπρο, Όψεις και Πράξεις μιας συνεχιζόμενης καταστροφής, Λευκωσία 2008 σελ. 159, εικ. 166 στα ελληνικά, αγγλικά, ιταλικά και στα γαλλικά. Στο βιβλίο παρουσιάζονται με επιστημονική τεκμηρίωση και πλούσια εικονογράφηση τα θέματα της καταγραφής των χριστιανικών ναών στα κατεχόμενα, των αλλότριων χρήσεων των μνημείων σήμερα από το κατοχικό καθεστώς, της αρχαιοκαπηλίας, της προστασίας και συντήρησης από την κυπριακή κυβέρνηση των οθωμανικών τεμενών στις ελεύθερες περιοχές και τα καταδικαστικά για την Τουρκία ψηφίσματα διεθνών οργανισμών και φορέων σχετικά με την καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το βιβλίο επελέγη από την Ακαδημία Αθηνών τον Ιανουάριο του 2009 για τιμητική παρουσίαση στην Ολομέλειά της και θα διατίθεται και καθόλη τη διάρκεια της έκθεσης για τους ενδιαφερομένους.

 

 

● Εὐχαριστίες στὸν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δημητριάδος καὶ Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνάτιο

● Εὐχαριστίες στὴν Ἕνωση Κυπρίων Μαγνησίας στο πρόσωπο του Προέδρου της κ. Αδάμου Μουζουρή

● Εὐχαριστίες στὸ προσωπικὸ Ἱ. Μητροπόλεως στὸ πρόσωπο τοῦ Πρωτοσυγκέλου, πανοσιολογιωτάτου ἀρχιμανδρίτου κ. Δαμασκηνοῦ

● Εὐχαριστίες στὴν κ. Ἑλένη Νικηφόρου τοῦ Πολιτιστικοῦ Κέντρου Νέας Ἰωνίας για την άριστη συνεργασία